Petnaesti februar u Srbiji nije samo državni praznik, već datum u kojem su sabrani počeci moderne države. Dan državnosti obeležava se u znak sećanja na dva događaja koja su odredila tok nacionalne istorije – ustanak protiv osmanske vlasti 1804. godine i donošenje prvog modernog ustava 1835. godine.
U Orašcu je na Sretenje 1804. godine, na zboru narodnih prvaka iz Šumadije i tadašnjeg Beogradskog pašaluka, za vođu izabran Đorđe Petrović – Karađorđe. Time je započela organizovana borba za oslobođenje i stvaranje političke autonomije, proces koji će u narednim decenijama dovesti do oblikovanja savremene srpske države.
Tri decenije kasnije, 1835. godine, u tadašnjoj prestonici Kneževine Srbije, Kragujevcu, proglašen je Sretenjski ustav. Dokument koji je izradio Dimitrije Davidović bio je među najnaprednijima u Evropi toga doba. Uveo je podelu vlasti i pokušao da ograniči apsolutnu moć kneza. Iako je zbog pritiska velikih sila važio svega 55 dana, ostao je snažan simbol borbe za ustavnost i pravni poredak.
Centralna državna svečanost danas se održava kod spomenika voždu Karađorđu u Orašcu. Obeležavanje je započelo liturgijom u Hramu Vaznesenja Gospodnjeg, a zatim je usledila ceremonija uz prisustvo najviših državnih zvaničnika. U Kragujevcu se u zdanju Stare skupštine organizuje svečana akademija povodom godišnjice donošenja ustava.
Praznik je obeležen i počasnom artiljerijskom paljbom na Kalemegdanu u Beogradu, dok su u Višegradu položeni venci na spomen-obeležja i služen pomen poginulim borcima.
Istovremeno, pored zvaničnih programa, u Kragujevcu je danas najavljeno studentsko okupljanje pod nazivom „Sretnimo se ponovo“. Organizatori su najavili okupljanje u centru grada i odlazak ka Orašcu, kao i šesnaest minuta ćutanja u znak sećanja na žrtve pada nadstrešnice na železničkoj stanici u Novom Sadu. Planirana je i humanitarna akcija za decu obolelu od raka.
Dan državnosti Srbije slavio se do stvaranja Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, potom je ukinut, a kao državni praznik obnovljen početkom 21. veka. Danas, više od dva veka od ustanka u Orašcu i gotovo dva veka od donošenja prvog ustava, Sretenje ostaje simbol početka političke slobode i ustavne tradicije.
U tom spoju istorijskog nasleđa i savremenog trenutka, 15. februar podseća da državnost nije samo prošlost, već proces koji se neprestano gradi.
