Danas se navršava 27 godina od početka NATO bombardovanja Savezne Republike Jugoslavije, koje je počelo 24. marta 1999. godine oko 19.45 časova i trajalo 78 dana, do 10. juna iste godine.
Prema podacima koji se najčešće navode u analizama Ministarstva odbrane Srbije i dostupnim međunarodnim izvorima, tokom operacije izvedeno je oko 38.000 borbenih naleta, dok je ukupan broj letova, uključujući podršku, procenjen na oko 70.000. Procenjuje se da je na ciljeve širom zemlje bačeno više od 20.000 tona ubojitih sredstava. Gađani su vojni objekti, ali i mostovi, rafinerije, energetska postrojenja, industrijski kompleksi, saobraćajna infrastruktura i medijske kuće.
Kada je reč o ljudskim gubicima, procene se razlikuju, ali se u najčešće citiranim izvorima navodi da je stradalo između 1.200 i 2.500 ljudi, uključujući pripadnike vojske i policije. Broj civilnih žrtava procenjuje se na nekoliko stotina do više od hiljadu, dok je ranjeno više hiljada ljudi. Ukupna materijalna šteta procenjuje se na više desetina milijardi dolara.
Niš je tokom bombardovanja bio meta više vazdušnih udara, a prema podacima koji se najčešće pojavljuju u javnosti i retrospektivama, grad je gađan oko 40 puta. Sirene za vazdušnu opasnost oglasile su se u Nišu već prve večeri, ubrzo nakon početka napada na Srbiju, a tokom bombardovanja oglašavale su se više stotina puta, prema procenama iz lokalnih izvora.
U napadima na Niš gađani su aerodrom, kasarne Vojske Jugoslavije, radarski i vojni komunikacioni sistemi, kao i pojedini industrijski i infrastrukturni objekti. Grad je bio izložen i udarima u širem urbanom području, što je dovelo do civilnih žrtava.
Najtragičniji događaj zabeležen je 7. maja 1999. godine, kada su kasetne bombe pale u širem centru grada, u blizini Kliničkog centra i gradske pijace. U tom napadu poginulo je 16 civila, dok je oko 70 ljudi ranjeno, što je jedan od najtežih pojedinačnih incidenata sa civilnim žrtvama tokom bombardovanja u Srbiji.
Ukupan broj poginulih u Nišu u dostupnim izvorima varira i najčešće se procenjuje na više od dvadeset, ali je broj stradalih u napadu 7. maja najpreciznije dokumentovan.
Bombardovanje je završeno 10. juna 1999. godine potpisivanjem Kumanovskog sporazuma, nakon čega su se snage Vojske Jugoslavije povukle sa Kosova i Metohije, a na teritoriju su raspoređene međunarodne snage.
Danas, 27 godina kasnije, ovaj datum ostaje simbol stradanja i sećanja na žrtve, ali i podsećanje na razmere razaranja i posledice koje su ostavile dugotrajan trag u društvu.
Pogledajte dokumentarni film „Niš u ratnom paklom“ autora mr Novice S. Ranđelovića koji predstavlja autentično svedočanstvo o stradanju jednog grada. Producenti su: TV5, NTV, RTV „Belami“ – Niš, a izvršni producent „Ikoplan“.
