Udruženje građana „Nišlije da se pitaju“ uputilo je 13 primedaba na Nacrt Generalnog urbanističkog plana Niša za period od 2026. do 2040. godine. Među zahtevima su produženje javnog uvida, preciznije određivanje namene prostora, povećanje površina pod zelenilom i uvođenje strožih obaveza za investitore.
Primedbe je Gradskoj upravi za planiranje i izgradnju, u svoje i u ime udruženja, dostavila prof. dr Tamara Milenković Kerković, samostalna odbornica u Skupštini grada Niša.
Javni uvid u Nacrt GUP-a traje do 3. avgusta, dok je javna sednica Komisije za planove, prema informacijama koje je udruženje dostavilo medijima, zakazana za 8. avgust u 11 časova u Oficirskom domu.
Udruženje traži da rok za podnošenje primedaba bude produžen do 3. septembra, a javna sednica pomerena za 8. septembar. Kao razloge navodi obim dokumentacije, probleme sa njenim preuzimanjem sa sajta Gradske uprave tokom prve nedelje javnog uvida, održavanje postupka u vreme godišnjih odmora i, kako tvrde, nedovoljno učešće građana.
„Zbog kršenja načela transparentnosti, informisanosti i participativnosti građana u procesu urbanističkog planiranja tražimo odlaganje rokova javnog uvida za još mesec dana, do 3. septembra.“
Tamara Milenković Kerković, samostalna odbornica u Skupštini grada Niša i UG „Nišlije da se pitaju“
Traže precizno određivanje namene prostora
Jedna od najvažnijih primedaba odnosi se na podelu grada na šest zona. U udruženju smatraju da GUP treba preciznije da odredi koje su površine namenjene javnim sadržajima, stanovanju, privredi, saobraćaju i zelenilu.
Oni ocenjuju da se Nacrtom važna pitanja, poput lokacija buduće opšte bolnice, Hitne pomoći, groblja, gradskih šuma, Botaničke bašte i drugih objekata od javnog značaja, ostavljaju planovima nižeg reda.
Prema njihovom stavu, građanima bi bilo teško da prate donošenje 33 plana generalne regulacije i velikog broja planova detaljne regulacije kojima bi se naknadno određivala konkretna namena prostora.
Pravilo „3-30-300“ i gradske šume
Više primedaba odnosi se na zelenu infrastrukturu. Udruženje predlaže da GUP kao jedan od strateških ciljeva uvede pravilo „3-30-300“.
To pravilo podrazumeva da svaki građanin iz svog doma ili sa radnog mesta može da vidi najmanje tri stabla, da najmanje 30 odsto površine svakog naselja bude pokriveno krošnjama i da najbliža javna zelena površina, park ili gradska šuma budu udaljeni najviše 300 metara.
Predloženo je i povećanje minimalnog udela zelenih površina uz novoizgrađene objekte na 40 odsto, od čega bi najmanje 25 odsto trebalo da bude zelenilo u neposrednom dodiru sa zemljištem.
„Nišlije da se pitaju“ traže da svaka gradska opština dobije gradsku šumu, da se oko Niša formira zeleni pojas sa najmanje 10.000 zimzelenih stabala i da parkovi, šume i druge zelene površine budu povezani zelenim koridorima.
Među zahtevima je i vraćanje javne namene prostoru Stare ciglane, kao i zabrana gradnje novih objekata na uređenim zelenim površinama i daljeg zauzimanja zelenila u parku Čair.
Posebne obaveze za investitore
Udruženje predlaže da GUP propiše posebne obaveze za investitore koji grade stambene i poslovne objekte u Nišu.
Među predlozima su najmanje dva parking mesta po stanu, sadnja drveća ili postavljanje nadstrešnica sa solarnim panelima iznad parkinga, kao i desetogodišnja obaveza investitora da održavaju zelenilo oko izgrađenih objekata.
Predloženo je i da najmanje deset odsto izgrađenih stanova bude ponuđeno mladima i mladim bračnim parovima po subvencionisanim cenama, u saradnji sa Gradskom stambenom agencijom i gradskom upravom.
Udruženje smatra da bi u istorijskom centru Niša maksimalna spratnost novih objekata trebalo da bude prizemlje plus dva sprata, kako bi se sačuvao identitet starih gradskih celina.
Prostorna pravda i zaštita kulturnog nasleđa
Jedna od primedaba odnosi se na princip „prostorne pravde“, kojim bi se svim gradskim opštinama obezbedio ravnomerniji pristup ambulantama, školama, sportskim terenima, kulturnim prostorima, parkovima i drugim javnim sadržajima.
Zatraženo je i planiranje atmosferske kanalizacije, proširenje mreže kolektora i izrada strategije upravljanja i reciklaže otpada za svaku gradsku opštinu.
U primedbama se navode i zahtevi za snažniju zaštitu kulturnog i arheološkog nasleđa, uključujući Staro niško groblje, Kazandžijsko sokače, Ranohrišćansku grobnicu u Jagodin mali, nalazište Kremenac i druge lokalitete.
Poslednjom primedbom predložena je zabrana kladionica i drugih lokala sa igrama na sreću u centralnoj gradskoj zoni, kao i uvođenje posebnih gradskih taksi za takve lokale u ostalim delovima grada.
Kompletan tekst svih 13 primedaba može se preuzeti u dokumentu ispod:
