Na današnji dan pre 23 godine ubijen je premijer Srbije Zoran Đinđić, u atentatu koji je trajno obeležio političku istoriju zemlje. Iako su osnovne činjenice o tom događaju dobro poznate – snajperski hitac ispaljen 12. marta 2003. godine u dvorištu Vlade Srbije – mnogi detalji koji su se kasnije pojavili tokom istrage i suđenja ostali su manje poznati široj javnosti.
Atentat je izvršen u 12.25 časova, kada je snajperski metak pogodio premijera dok je izlazio iz automobila i kretao ka ulazu u zgradu Vlade Srbije. Hitac je ispalio Zvezdan Jovanović, nekadašnji pripadnik Jedinice za specijalne operacije, iz stana u Ulici admirala Geprata. Premijer je ubrzo prevezen u Urgentni centar, ali je od zadobijenih povreda preminuo.
Međutim, sam atentat bio je samo završni čin operacije koja je, prema kasnijim nalazima istrage, planirana znatno ranije i u više faza.
Jedan od detalja koji se danas ređe pominje jeste da je prvi ozbiljan pokušaj atentata na premijera zabeležen tri nedelje ranije, 21. februara 2003. godine, kod hale „Limes“ na Novom Beogradu. Tada je kamion naglo presekao kolonu vozila u kojoj se nalazio premijer. Iako je incident u prvi mah izgledao kao saobraćajni događaj, kasnije je utvrđeno da je vozilom upravljao Dejan Milenković Bagzi, pripadnik takozvanog Zemunskog klana. Taj događaj se u istrazi kasnije tumačio kao svojevrsna „proba“ atentata.
Još jedna manje poznata činjenica odnosi se na sam snajperski položaj. Stan u Ulici admirala Geprata sa kog je pucano nije izabran slučajno. Prema podacima iz sudskog postupka, napadači su nekoliko dana ranije obilazili lokaciju i proveravali ugao pucanja, prateći kretanje premijera i njegovu rutinu dolaska u zgradu Vlade.
Tog 12. marta metak kalibra 7,62 milimetra probio je staklo i vrata zgrade Vlade pre nego što je pogodio premijera. Isti metak ranio je i njegovog telohranitelja Milana Veruovića. U prvim sekundama nakon pucnja mnogi prisutni u dvorištu Vlade nisu odmah shvatili šta se dogodilo, jer snajperski hitac nije imao karakterističan zvuk koji bi ukazivao na pucanj iz vatrenog oružja.
Tokom kasnijeg suđenja iznet je i podatak da je plan atentata u jednom trenutku predviđao i drugog snajperistu, kao rezervnu opciju u slučaju da prvi hitac ne bude uspešan. Ipak, pucanj koji je ispalio Jovanović bio je jedini koji je tog dana ispaljen.
Nakon ubistva premijera pokrenuta je široka policijska akcija Operacija Sablja, tokom koje je uhapšeno više hiljada osoba povezanih sa organizovanim kriminalom. U jednoj od policijskih akcija ubijen je i vođa Zemunskog klana Dušan Spasojević, dok je za organizovanje atentata na dugogodišnju zatvorsku kaznu osuđen bivši komandant Jedinice za specijalne operacije Milorad Ulemek Legija.
Dve decenije kasnije, atentat na Zorana Đinđića ostaje jedan od najdramatičnijih događaja u novijoj političkoj istoriji Srbije. Pored poznatih činjenica, brojni detalji iz istrage i sudskog postupka i dalje svedoče o složenosti događaja koji je tog martovskog dana promenio politički tok zemlje.
#DABIrs
